18 06 2021

Araç Park Hizmetlerinin (Vale) Yürütülmesine İlişkin Yönetmelik ve Getirdiği Düzenlemeler

25.12.2020 tarihli, 31345 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve Temmuz ayı itibaren yürürlüğe girecek olan İşletmeler ve İşyerlerinin Araç Park Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) kapsamında vale hizmeti sunumuna ve alımına ilişkin görev, yetki ve sorumluluklar ile bunların denetimine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Yönetmelik gereğince “araç sürücüsünün park yasağı olmayan alanlara aracının park edilip istenildiği zaman geri getirildiği hizmet” olarak adlandırılan “vale hizmeti”, müşterilere iki türlü olarak sunulabilir. İlki, işletme kendi bünyesinde çalıştırdığı personelleri ile bu hizmeti verebilir. Diğer yandan ise işletme, vale hizmeti veren bir firma ile Yönetmelik kapsamında yazılı olması zorunlu kılınan bir sözleşme akdederek bu müşterilerine vale hizmeti sağlayabilir.

Önem arz eden bir husus, sıhhi işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin kendileri veya hizmet satın alarak sözleşme imzaladıkları vale işletmeleri eliyle verecekleri vale hizmeti ana faaliyet konusuna tali faaliyet olarak işlenir. Ruhsatına vale hizmetini işletmeyen işyerlerinin bu hizmeti veremeyeceği açık bir şekilde düzenlenmiş vaziyettedir

a. Sürücülere sunulacak vale hizmeti kapsamındaki genel ilke ve esaslar;

  • Sürücü, vale hizmeti almaya zorlanamayacaktır. Bu doğrultuda vale noktalarında, vale hizmeti almanın zorunlu olmadığını belirtir levha herkesin göreceği şekilde asılması zorunluluğu getirilmiştir. Keza vale hizmeti alan sürücülerin sahip olduğu haklar, kolaylıkla görülecek şekilde ilan edilmelidir. Bu kapsamda vale hizmet tarifesi, araç içerisinde kıymetli eşya bırakılmamasına ilişkin uyarı yazısı ve kendi parseli içerisinde otoparkı olan işyerlerinin, ücretsiz otopark alanlarına sürücüyü yönlendirmek için yönlendirme işaretleri kullanması gerektiği düzenlenmiştir.
  • Vale hizmeti veren işletme ve işyerleri söz konusu hizmetlere ilişkin olarak hizmet süresi içinde ortaya çıkan araç hasarlarını, trafik cezalarını ve araç çekme bedellerini tazmin etmek zorundadır. Bu doğrultuda Vale/Garaj Sigorta poliçesi ve üçüncü şahıs mali mesuliyet sigorta poliçesi yaptırılması zorunlu kılınmıştır.
  • Vale hizmeti en fazla 3 (üç) kilometre yarıçap içerisinde karşılanacaktır. Ücretsiz otopark alanları içerisinde, karayollarında ve halkın kullanımına açık alanlarda vale hizmeti için özel alan ayrılamayacağı düzenlenmiştir. Vale hizmetini dışarıdan alan işyerleri, vale hizmeti veren firmaya kendi mülkiyeti içinde veya kiralayacağı otopark alanında yer göstermesi zorunlu kılınmıştır. Otopark alanını kayıt altına alacak güvenlik kamerasının bulunması da zorunludur.
  • Vale hizmeti veren işyeri tarafından her vale görevlisine Yönetmelik ekinde yer alan fotoğraflı vale tanıtım kartı verilmesi zorunlu kılınmıştır. Anılan kart örneği ekine buradan ulaşabilirsiniz.
  • İşletme tarafından her vale görevlisine üzerinde işyeri veya işletmeyi tanıtıcı isim, işaret, logo ile ışığı yansıtan “VALE” ibaresi bulunan ve vale görevlisi olduğunu gösterir ayırt edici kıyafet verilmesi zorunluluğu getirilmiştir.

b. Vale hizmeti sunulurken araç teslim fişi tanzim edilmesi zorunluluğu;

Yönetmelik kapsamında işletmeler tarafından vale hizmetinin sürücülere hangi şartlar ile sağlanacağı hususu detaylıca düzenlenmiştir. Kural olarak, aracın teslimi sırasında vale hizmeti veren işyeri vale görevlisince sürücüye “araç teslim fişi” verilecek; araç iadesi de yine bu fiş ile yapılacaktır.

Araç teslim fişi; aracın vale görevlisine teslimi anında vale görevlisi tarafından doldurulan, bir nüshası vale görevlisinde, kopya nüshası ise sürücüde kalacak dipkoçanlı ve otokopili belge olarak ifade edilmiştir. Yönetmelik gereğince araç teslim fişi üzerinde işletmenin adı, sürücünün adı-soyadı, araç plakası, tarih, saat ve teslim alan görevlinin adı-soyadı ile telefon numarası ve araç kilometresi yazılı olacaktır. Yönetmelik her ne kadar “fiş” ifadesini kullansa da işletme tarafından yukarıda sayılan özellikleri haiz elektronik uygulamaların da “araç teslim fişi” olarak kabul edileceği açıkça ifade edilmiştir.

c. Vale görevlisi olarak çalışacak personellerde aranacak şartlar;

Yönetmelik ile getirilen en önemli yenilik vale görevlisi olarak hizmet verecek kişiler açısından birtakım şartların aranacak olmasıdır. Vale görevlisi olarak çalışacak kişilerin;

  • Vale Görevlisi (Seviye 3), Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olması,
  • Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, hırsızlık, uyuşturucu veya uyarıcı madde; imal ve ticareti, kullanılmasını kolaylaştırmak, kullanmak için satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da kullanmak, cinsel saldırı suçlarından mahkûm olmamış olması veya bu suçlardan hakkında kovuşturma bulunmaması,
  • Son beş yıl içerisinde; bilinçli taksirli olarak ölümlü trafik kazalarına karışmamış olması, uyuşturucu veya uyarıcı maddeler alarak ya da alkollü olarak araç kullanma ve hız kurallarını ihlal nedeniyle sürücü belgesi birden fazla geri alınmamış olması veya daimi olarak iptal edilmemiş olması,
  • Son olarak da kullanılacak araç cinsine uygun sınıf sürücü belgesine sahip olması şartları aranmaktadır.

Vale görevlileri açısından aranan mesleki yeterlilik belgesine dair hükmün uygulanması, Yönetmelik’in geçici birinci maddesi gereğince 1.1.2023 tarihine kadar ertelenmiştir.

Yönetmelik ayrıca öngörmüş olduğu düzenlemelere aykırı davranılması hâlinde birtakım idari yaptırımlar öngörmüştür. Bu doğrultuda ilgili valilik veya kaymakamlıkça vale hizmetlerinin belli aralıklarla denetimi için bir denetim komisyonu oluşturulacaktır. Anılan komisyon, vale işletmelerinin mevzuata uygun faaliyet gösterip göstermediği ve varsa şikâyetlerin değerlendirilmesi hususlarında yerinde denetim gerçekleştirme konusunda yetkili kılınmıştır. Gerçekleştirilecek denetimler sonucunda tespit edilen aykırılıklar, yetkili kurumlara ihbar edilecektir.

Ücretsiz otopark alanları içerisinde, karayollarında ve halkın kullanımına açık alanlarda vale hizmeti için özel alan ayrılamayacağına dair yasağın ihlali hâlinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ek 3 üncü maddesine göre işlem tesis edilecektir. Bu doğrultuda anılan aykırılıkların giderilmesi adına işletmeye bir defaya mahsus on beş günlük süre verilecektir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların giderilmemesi halinde işletmeye idari para cezası verilecek; ayrıca idarenin öngördüğü ve on beş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilebilecektir.

Belediye sınırları içerisinde zabıta görevlileri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde varsa tespit edilen eksiklik ve aksaklıkların denetim raporunda ve tutanağında belirtilen sürede giderilmesi ihtar edilecektir. Belirtilen sürede eksiklik ve aksaklıkların giderilmemesi halinde vale faaliyeti yetkili idarelerce eksiklik ve aksaklıklar giderilene kadar durdurulabilecektir.

Vale hizmeti verilirken trafik güvenliği Karayolları Trafik Yönetmeliğinde gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyulmaması hâlinde Karayolları Trafik Kanunu uyarınca idari yaptırım uygulanacaktır.

Karayolu üzerinde park yerini tespite yetkili idare veya bu idare tarafından işletme izni verilen vale işletmeleri dışında karayolu üzerindeki park alanlarına park edenlerden ücret alan veya almaya teşebbüs edenler altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacaktır. Yetkili idarece kendileri için belirlenen alanlar dışındaki alanlara park eden araçlardan ücret alan veya almaya teşebbüs eden vale işletmesi/vale görevlisi hakkında da bu madde hükümleri uygulanacağı düzenlenmiştir.

Sonuç olarak vale hizmeti sunumuna ve alımına ilişkin gerçek ve tüzel kişilerin yetki ve sorumlulukları anılan Yönetmelik kapsamında detaylıca düzenlenmiş olup işletmenizin bu konudaki tüm faaliyetlerini yasal mevzuata uygun hâle getirilmesi ileride hukuki ve cezai yaptırımlar ile karşılaşmamak adına kritik önem arz etmektedir.

Diğer Yayımlar